Cases

Nieuwe kansen voor innovatie en resultaat in toerisme en vrijetijd

De vrijetijdssector staat niet bekend om haar innovaties. Vernieuwing gaat vaak langzaam, het proces verloopt zelden efficiënt en maar al te vaak liggen tegenstrijdige belangen het resultaat in de weg. Innoveren door als een ecosysteem samen te werken kan zomaar een oplossing zijn om gecompliceerde processen los te trekken. Want het vergroot de creativiteit, is efficiënt en bovendien leuk.

Plaatje Bij Stukje Wouter 2

Het knelt in de vrijetijdssector als het om samenwerken gaat. Dat is niet vreemd, want het toeristisch product is een samengesteld product. Dat betekent dat de totale beleving van de gast is opgebouwd uit tal van deelervaringen die de verschillende aanbieders bieden. En dat zijn er velen. En dan gaat het niet alleen om de voordehand liggende verblijfs- en dagrecreatieve producten, maar ook om de parkeerfaciliteiten, winkelvoorzieningen, ontsluiting, et cetera. Om binnen dit scala aan productonderdelen zaken te veranderen, dan heb je dus per definitie met veel spelers te maken. En alleen door efficiënt samen te werken wordt pas resultaat geboekt.

Realisatiekracht

Die samenwerking verloopt niet altijd even gladjes. Ondernemers hebben bijvoorbeeld niet altijd begrip voor ambtelijke processen. Vaak zijn overleggen stroperig door een brei aan project-, stuur- en begeleidingsgroepen. Ook is het ‘doen’ vaak een issue. Want regelmatig hebben de eigen werkzaamheden toch prioriteit. En dan hebben we het nog niet over strijdige belangen. Een club bestaande uit natuurorganisaties, terreinbeheerders, ondernemers en overheden is maar heel lastig tot innovatieve vergezichten te bewegen. Laat staan dat zaken ook succesvol en snel worden uitgevoerd. Dus terwijl samenwerking voorwaarde is voor succesvolle ontwikkeling binnen de vrijetijdssector, is het tegelijk een grote belemmering voor innovatie en realisatiekracht.

Samenwerken in een ecosysteem

Annemieke Roobeek, professor Strategy and Transformation Management aan de Nyenrode Business University, stelt dat organisaties in de huidige tijd van disruptieve veranderingen anders moeten samenwerken. Daarvoor zijn innovatievere organisatieprincipes nodig, waar samenwerking met ketenpartners, overheden, consultants, universiteiten leidraad is. Door uiteenlopende partijen bij elkaar te zetten en in al hun diversiteit te laten samenwerken en kennis te laten delen, ontstaat niet alleen eerder innovatie maar ook een groter oplossend vermogen. Deze manier van samenwerken wordt ook wel een ecosysteem genoemd.

Hoe organiseer je zoiets?

Volgens Roobeek is het allereerst cruciaal te werken met externe ‘aanjagers’. Dat zijn de mensen die het ecosysteem opzetten en tegelijk zicht hebben op wat er speelt en goed op de hoogte zijn van de materie. Zij werken als deskundige en vakinhoudelijke netwerkleider, kunnen strategisch denken, maar zijn ook empathisch in de samenwerking en weten knopen door te hakken.


Vervolgens is het van belang om goed te formuleren wat het vraagstuk is, welk doel moet worden bereikt, en wat de partijen bindt. Hierna wordt bepaald met wie, waar en wanneer wordt samengewerkt. Zo voorkom je dat het ecosysteem een praatclub wordt waar geen concrete resultaten uit voortkomen. Roobeek geeft aan dat mensen in een dergelijke setting veel van elkaar leren en het werk leuker en interessanter gaan vinden. Vooral omdat het aanstekelijk is om te zien dat je concreet bijdraagt aan innovatie.

Principes om het ecosysteem te laten werken

Om het ecosysteem succesvol te laten samenwerken is een aantal principes van belang.

  • Elke partij heeft zijn eigen waarde binnen het systeem. De deelnemers kennen het doel en hun rol daarbinnen. Ook hebben zij zich expliciet verbonden aan het doel en het mogelijk effect van de uitkomst ervan.
  • ‘Bring the system to the room’. Begrip en respect ontstaan pas als je elkaar fysiek ontmoet. Hierdoor ontstaat verdieping en respect voor elkaars functioneren, komen de relevante vragen boven tafel en ontstaan creatieve oplossingen. Je moet elkaar horen, zien en aanvoelen om de complexiteit van het geheel daadwerkelijk te kunnen vatten.
  • De samenwerking ontwikkelt zich over langere tijd. Want ontwikkeling van vertrouwen, solidariteit en motivatie hebben tijd nodig. Dus gun de samenwerking tijd.
  • De relatie draagt het systeem, terwijl functies vervangbaar zijn. Dus focus op de verbinding tussen de partijen. Transparantie is daarbij een zeer belangrijk begrip.
  • Er is ruimte voor eigen inbreng en creativiteit om de doelen te bereiken. Daarbij is het van belang om van tijd tot tijd ook goed te kijken waar men staat, of het doel nog steeds voor iedereen helder is en welke nieuwe ontwikkelingen een rol spelen.
  • En uiteraard moet de zakelijke kant van het ecosysteem goed worden afgehecht. Dus moet niet alleen helder zijn wie de aanjager is, maar ook voor welke rechtsvorm wordt gekozen, hoe wordt omgegaan met het programmamanagement, het intellectueel eigendom, urenregistratie, werven van deelnemers, secretariaatsfuncties, et cetera.

En nu?

Binnen tal van sectoren wordt inmiddels samengewerkt in een ecosysteem. Zelfs bedrijven die op het eerste gezicht concurrenten zijn, blijken het in een ecosysteem heel goed met elkaar te kunnen vinden. Toch is deze ontwikkeling nog geen gemeengoed binnen de vrijetijdssector. En dat is best bijzonder, want bijna nergens is de uiteindelijke ervaring van de consument zo afhankelijk van de samenwerking van alle betrokken partijen.

Bent u benieuwd hoe u een ecosysteem kunt opzetten? Neem gerust contact op met Wouter de Waal op 06-13227179.

 

 

 

 

 

Bronnen: Paul Groothengel, Vergroot de innovatiekracht in een ecosysteem, Managementsite.nl; Verdonck Klooster Associates; 5 principes om samenwerken in een ecosysteem te laten werken)

gerelateerd

Onzeopdrachtgevers

Het belang van onze opdrachtgever is vaak groot. En de vraag is complex.
Met onze opdrachtgever vormen we een team. ZKA Strategy geeft richting

Kinderdijk

Kinderdijk

Gebiedsperspectief opgesteld voor UNESCO-werelferfgoed Kinderdijk: balans tussen sighseeing en erfgoed.

Snowworld

Snowworld

Opstellen haalbaarheidsplan logiesfunctie

Provincie Drenthe

Provincie Drenthe

Kwartiermaken en programma-management Vitale Vakantieparken Drenthe

Walibi

Walibi

Copncepting en economische haalbaarheid uitbreiding Walibi Village

Qurios

Qurios

Concepting en economische onderbouwing van diverse parken

Recreatiepark TerSpegelt

Recreatiepark TerSpegelt

Bedrijfsvisie geformuleerd met directie en alle medewerkers

Camping Duinoord

Camping Duinoord

topcamping

Gemeente Sûdwest Fryslân

Gemeente Sûdwest Fryslân

Gebiedsvisie recreatiegebied De Potten aan het Sneekermeer

Efteling

Efteling

Strategie voor schaalsprong naar Europese markt aangescherpt

Wildlands

Wildlands

Opstellen kansenkaart om WILDLANDS beter te verbinden aan Emmen-centrum. Inzet op marktvergroting via toevoeging van verblijfsfunctie.

Gemeente Zaanstad

Gemeente Zaanstad

Toeristische visie voor Gemeente Zaanstad (inclusief Zaanseschans)

SER Overijssel

SER Overijssel

Mede-opstellen van SER-advies: meer iconische waarde gevraagd (samen met Verheijden Concepten)

Julianatoren

Julianatoren

Concept en bedrijfsvoering versterken en duurzaam veilig stellen