Toeristische bestemmingals ecosysteem

eco.sys.teemVier archetypes

“Een ecosysteem is een complex systeem van interacties tussen levende groepen (planten, mensen, dieren) en de omgeving waarin ze leven. Alle organismen in een ecosysteem leveren een bijdrage aan het geheel". Wij beschouwen toeristische bestemmingen als een (te managen) ecosystemen. Want net als in de natuur kent een bestemming een scala aan spelers die allen van elkaar afhankelijk zijn en gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor het succes.

Toeristische gebieden kunnen volgens ons dan ook veel leren vanuit de natuur. Ecosystemen hebben immers de afgelopen 4,5 miljard jaar bewezen een samenwerkingsvorm te zijn die succesvol is. Samen met hoogleraar Wim van der Putten van het Nederlands Instituut voor Ecologie hebben wij een aanpak voor toeristische gebieden ontwikkeld die is gebaseerd op de natuurlijke ecosystemen.

Daarin onderscheiden wij, net als in de natuur, vier basisprincipes:

  • Diversiteit: Niet één soort is dominant, maar er is sprake van een aantal soorten die met elkaar reageren, soms in afhankelijkheid en soms als concurrent, waardoor ze elkaar kunnen versterken of verzwakken. Door de diversiteit ontstaat risicospreiding en veerkracht, waardoor tegenslagen kunnen worden overleefd, omdat langdurig succes onder wisselende omstandigheden niet bepaald wordt door één soort.
  • Verbondenheid: Soorten in een ecosysteem hebben een variatie aan meer of minder sterke interacties met elkaar. Soorten kunnen concurreren om zonlicht en voedsel, maar in bepaalde, soms extreme, omstandigheden kan de één de ander faciliteren. Daarnaast is de ene soort voedsel (een resource) voor het andere: eten en gegeten worden. Planteneters eten planten, maar worden gegeten door vleeseters. Ook zijn er samenwerkers (symbionten), zoals bijen die planten bestuiven in ruil voor nectar. In de natuur dragen al deze interacties bij aan de biodiversiteit die we waarnemen en aan de kringlopen.
  • Draagkracht-circulariteit: Geen enkel ecosysteem is volledig gesloten, maar sommige ecosystemen zijn meer draagkrachtig en circulair dan andere. Zo worden schorren en slikken, gekenmerkt door een grote aanvoer van voedingsstoffen en sediment, terwijl er veel van de geproduceerde plantenmassa verdwijnt. Uiteindelijk is het de uitdaging dat de ecosystemen samen de benodigde voedingsstoffen efficiënt verdelen en aan elkaar doorgeven, waardoor het geheel voor volgende generaties in stand blijft.
  • Menselijk handelen (antropogeniteit): De menselijke factor die rentmeesterschap inbrengt. Mensen kunnen denken en handelen vanuit lange termijn perspectief. Vanuit de menselijke rede en de door de mens ontwikkelde mogelijkheden, zoals geld dat kan worden belegd om op een ander moment te worden uitgegeven, zijn mensen in staat te investeren in ontwikkelingen die zich op de lange termijn terugbetalen. Daarbij leren ze niet alleen lessen uit het verleden, maar maken ze ook keuzes naar de toekomst.

ZKA Strategy ziet in de praktijk vier archetype toeristische ecosystemen met ieder een eigen ontwikkel-aanpak:

  • Toppers van Toen zijn gebieden die voorheen floreerde maar waarvan het ecosysteem sterk is verouderd en vraagt om een nieuwe soorten rijkdom.
  • Massa hotspots waar de balans vaak ver te zoeken is door invasieve soorten die het moois van toerisme ongegeneerd exploiteren zonder zelf een bijdrage te leveren.
  • Iconen die zijn ontwikkeld rond één krachtig product en daardoor zeer gevoelig zijn voor externe ontwikkelingen.
  • Potentials zijn ecosystemen die wachten op ontwikkeling, maar waar de kracht nog niet achterhaald is.


Wil je meer weten over Toeristische Ecosystemen? Bel met Merlijn Pietersma op 06 8190 9921 of Wouter de Waal op 06 1322 7179 en wij sturen onze publicatie naar je toe.

4 archetype toeristische ecosystemen

In de praktijk zijn toeristische bestemmingen onder te verdelen in vier archetype  ecosystemen. Deze typen zijn gebaseerd op natuurlijke ecosystemen. ZKA Strategy onderscheidt: toppers van toen, iconen, massa hotspots en potentials.

Om te floreren moeten toeristische bestemmingen gemanaged worden. Gebaseerd op het ecosysteemdenken is er voor ieder toeristisch ecosysteem een aanpak mogelijk.

Leer de vier ecoSystemen kennen

1. Toppers van toen

De eerste toeristische regio’s van ons land. Liggen in een schitterende omgeving. Toerisme is dé dominante sector maar vergane glorie dreigt. Bedrijven zijn vaak gericht op de markt van gister.

Toppers van toen

 

2. Iconen 

Toeristische trekpleisters met grote aantrekkingskracht op de markt. Bezoekmagneten die solistisch functioneren en nauwelijks verbonden zijn met hun omgeving.

Iconen

3. Massa hotspots

Toeristische regio’s met aantrekkingskracht op (internationaal) massatoerisme. Succes slaat door en leidt tot ontwrichting. Invasieve elementen woekeren en profiteren van de groei zonder een bijdrage te leveren.

Massa hotspots

4. Potentials 

Regio’s met een matig toeristisch product en nauwelijks marktreputatie. Sommige gebieden hebben toeristisch potentieel. Andere gebieden kunnen beter kiezen voor een alternatief economisch profiel.

Potentials

In welk ecosysteem bevindt jouw bedrijf zich? Wij gaan graag in gesprek. 

Neem  contact  met  on s  op

Onzeopdrachtgevers

Het belang van onze opdrachtgever is vaak groot. En de vraag is complex.
Met onze opdrachtgever vormen we een team. ZKA Strategy geeft richting

Recreatiepark TerSpegelt

Recreatiepark TerSpegelt

Bedrijfsvisie geformuleerd met directie en alle medewerkers

Gemeente Zaanstad

Gemeente Zaanstad

Toeristische visie voor Gemeente Zaanstad (inclusief Zaanseschans)

Efteling

Efteling

Strategie voor schaalsprong naar Europese markt aangescherpt

Walibi

Walibi

Copncepting en economische haalbaarheid uitbreiding Walibi Village

Gemeente Sûdwest Fryslân

Gemeente Sûdwest Fryslân

Gebiedsvisie recreatiegebied De Potten aan het Sneekermeer

Wildlands

Wildlands

Opstellen kansenkaart om WILDLANDS beter te verbinden aan Emmen-centrum. Inzet op marktvergroting via toevoeging van verblijfsfunctie.

SER Overijssel

SER Overijssel

Mede-opstellen van SER-advies: meer iconische waarde gevraagd (samen met Verheijden Concepten)

Julianatoren

Julianatoren

Concept en bedrijfsvoering versterken en duurzaam veilig stellen

Provincie Drenthe

Provincie Drenthe

Kwartiermaken en programma-management Vitale Vakantieparken Drenthe

Snowworld

Snowworld

Opstellen haalbaarheidsplan logiesfunctie

Kinderdijk

Kinderdijk

Gebiedsperspectief opgesteld voor UNESCO-werelferfgoed Kinderdijk: balans tussen sighseeing en erfgoed.

Qurios

Qurios

Concepting en economische onderbouwing van diverse parken

Camping Duinoord

Camping Duinoord

topcamping